In niemandsland geboren, kun je niet zomaar trouwen

In niemandsland geboren, kun je niet zomaar trouwen

Aflevering 126 van Sprekend Verleden

Het is voorjaar 1829 als een jongeman van 23 uit Hees bij Nijmegen zijn eveneens 23-jarige liefje ten huwelijk vraagt. Aldegonda de Wildt, boerendochter, ziet een huwelijk met Gerard Cloosterman, eveneens van boerenafkomst, wel zitten. Ze zegt ja en dan lijkt niets een mooie huwelijksvoltrekking in de zomer in de weg te staan. 

Maar als het aanstaande bruidspaar de formaliteiten wil regelen, komt er een kink in de kabel. Van de zijde van de bruidegom is alles in orde. Gerard kan alle benodigde paperassen overleggen, zoals het bewijs dat hij op 18 maart in de kerk van Heesch is gedoopt. Dat accepteert de ambtenaar van de burgerlijke stand als geboortebewijs. Hij heeft ook een papiertje waarop de gouverneur van Gelderland verklaart dat Gerard in dienst is geweest. Nou ja, niet helemaal. Iemand anders heeft tegen betaling voor hem de wapenrok gedragen, maar dat telt ook. 

Aldegonda heeft echter een probleem. Dat ze geboren is, betwijfelt niemand: Gerard heeft echt geen spookbruid verzonnen. Maar een geboortebewijs heeft ze niet. Hoe dat komt? Aldegonda is geboren in een soort van niemandsland. Dat was op 10 januari 1806, op het eiland Middelwaard, gelegen in de Maas tussen Mook en Katwijk. Een eiland waarvan niemand wist, toen haar moeder Hendrina Peters beviel, onder welke gemeente het viel.  Vader Jan de Wildt liet het maar zo. 

Nu, in mei 1829, als Aldegonda ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand haar ja-woord wil geven, kan ze niet bewijzen dat ze bestaat, wanneer ze geboren is. 

Gelukkig kent ze enkele mensen die een officiële verklaring willen afleggen.  

Zeven mannen melden zich op 25 mei 1829 bij Jacob Heshusius, plaatsvervangend Vrederechter in Boxmeer. Het zijn de Cuijkse boer Jan de Wildt, de Mookse bakker Arien Koopmans, Marten Kuijpers, boer uit Linden, Hendrik Zwarts, gemeenteraadslid uit Boxmeer, de Boxmeerse notaris Gijsbert van Krimpen en Gradus Kloosterman, boer uit Hees. Heshusius legt vast dat ze alle zeven verklaren dat er in 1806 ‘kwestie was’ – discussie dus – over wie het voor het zeggen had op de Middelwaard. Ook verklaren ze dat Aldegonda wel degelijk op 10 maart 1806 op de Middelwaard is geboren uit Hendrina Peters en dat Jan de Wildt de vader was.

Dan staat niets het huwelijk nog in de weg. Op 15 juni 1829 wordt er in Cuijk getrouwd.  

De rivierklei van de Middelwaard, waar het kersverse bruidspaar gaat wonen, blijkt niet alleen vruchtbare bodem voor het gewas. Uit het huwelijk worden niet minder dan vijftien kinderen geboren. Die allemaal keurig worden aangegeven in Cuijk en Sint Agatha, de gemeente waar het eiland inmiddels toebehoort. 

Vijfentwintig jaar later vieren Gerard en Aldegonda hun 25-jarige bruiloft. Vele gasten roeien naar het uitbundig versierde eiland. Tot in de kleine uurtjes klinkt het gezang over de rivier. Vijfentwintig jaar later wordt het uitgebreid overgedaan en een verslaggever van De Maasbode doet lyrisch verslag van de gouden bruiloft op het opnieuw feestelijk versierde eiland.  

Gerard sterft op 4 april 1883, op 77-jarige leeftijd. Aldegonda wordt een jaar ouder, zij overlijdt op 14 november 1884. Haar dood wordt wèl keurig opgetekend.  

Illustratie: Fragment van een oude kaart waarop het verdwenen eiland Middelwaard, ter hoogte van het voormalige veer Katwijk-Mook, staat aangegeven. 

Previous post Niemand zag de zwarte zwaan zwemmen
Next post Kermis