Van boter naar chocomel

De tegeltjes in het Theatercafé van de Schouwburg Cuijk zijn u vast al eens opgevallen. In de pauze van een voorstelling, met een kopje koffie in de hand. Uw blik is vast weleens blijven haken aan de tegeltableaus. Het zijn scènes die herinneren aan de vorige eeuw. Tableaus van Cuijkse bedrijvigheid en gebouwen die niet vergeten mogen worden. Zeker niet in een theater dat is gebouwd op de fundamenten van de Sint Josephvereniging, kraamkamer van het culturele leven van Cuijk. 

Neem nu dat tableau met die melkwagen. Een reclame-zeppelin, ook al zo’n vergeten product, zeilt van rechts het panorama in. Op weg naar de gevel links die zo lang het straatbeeld heeft bepaald. Waarop door de jaren heen in allerhande lettertypes verschillende namen hebben geprijkt. Ooit stond er N.V. Cuijkse Melkproductenfabriek. Later verscheen de naam Lacto aan de gevel. Nog weer later werd het Nutricia. En daarna , toen van de gevel enkel nog een glimp te zien was, na verbouwingen in het kwadraat:  Danone. De zuivelfabriek is inmiddels verkast naar de A73. Maar de gevel is vereeuwigd in ons Theatercafé.

Toen de rundveehouderij eind 19e eeuw verbeterde, hielden de boeren zoveel melk over dat de producten verkocht konden worden. Vooral boter. Eerst brachten ze die naar de Cuijkse botermijn, waar die wekelijks werd verkocht. Daarna vormden ze een coöperatie die een zuivelfabriek begon: Sint Maarten. Zodat ze alles in eigen hand hadden. ‘Dat kan ik ook’, dacht de Bossche koopman Petrus Meuwese in 1917. Dankzij zijn dikke portemonnee kon hij aan de Grotestraat een voor die tijd moderne fabriek bouwen. Zo kreeg Sint Maarten stevige concurrentie van de NV Cuijksche Melkproductenfabriek. Maar het was sappelen. In 1923 ging de firma failliet. Kapers genoeg: niet minder dan dertien coöperaties uit het Land van Cuijk wilden de failliete boel wel opkopen. Het was echter Nutricia uit Zoetermeer die met de fabriek aan de haal ging. De naam werd veranderd in Lacto, latijn voor ik voed met melk.

Dankzij de productie van chocomel werd in Cuijk de gezonde basis gelegd voor een zuivelfabriek die nog steeds bestaat. Talloze gezinnen uit Cuijk en omgeving hebben werk en inkomen te danken gehad aan de fabriek. En menig ‘Kuukse’ puber heeft er vakantiewerk verricht. De fabriek was populair, alleen al vanwege de chocomel in de pauze. 

De tegeltableaus zijn ontworpen door Wim Kol, architect van de schouwburg. De tekeningen zijn ook van zijn hand.

De prentbriefkaarten zijn te bestellen in de webshop van Uitgeverij Reinaert. De opbrengst gaat naar de stichting Leergeld Land van Cuijk en het Podiumfonds.