|
Een butler met spijt
OLAF OLAFSSON DE NACHT IN
Door GEURT FRANZEN Olaf Olafsson (1962) hoeft helemaal niet te schrijven. Hij is een van de hoogste directeuren bij Time Warner, was als topman bij Sony verantwoordelijk voor het succes van Playstation, leeft op stand in New York en heeft een tweede huis in zijn vaderland, IJsland. Hij hóeft dus niet te schrijven. Maar hij doet het wel. En goed ook. Van zijn eerste roman, The journey home, gingen er in zijn vaderland meer over de toonbank dan van elk ander boek. Vorig jaar verscheen zijn tweede roman en die is nu al in het Nederlands verkrijgbaar. De nacht in is een ontroerende roman over een rusteloze man die zich in het eerste deel van zijn leven vooral door zijn hart laat leiden en daar in het tweede deel spijt van krijgt. Net als de schrijver zelf is de hoofdpersoon een IJslandse man die in Amerika woont. Maar daar houdt de vergelijking op. Want Christian Benediktsson is geen topman bij een mediabedrijf, hij is butler. Hij is de eerste in rang in het Californische landgoed van krantenmagnaat William Randolph Hearst (de échte, die leefde van 1883-1951) en heeft het daar, zo lijkt het althans, zeer naar zijn zin. Christian is een trouwe butler die voor zijn broodheer, ondanks diens vreselijke nukken, door het vuur gaat. Op zeker moment zelfs letterlijk. Maar Christian draagt een geheim met zich mee. Dat geheim wortelt in zijn verleden en stukje bij beetje komt die wortel bloot te liggen. Olafsson ontvouwt het verleden van zijn protagonist op vernuftige wijze: hij laat de butler ’s avonds op zijn kamertje, na gedane arbeid, brieven schrijven. Brieven die nooit verstuurd zullen worden, dat voelt de lezer ook wel aan, ook al komen ze allemaal keurig in een dichtgeplakte envelop in een lade te liggen. Brief na brief ontvouwt zich het verleden van deze vrijgezelle butler van vijftig-plus. Die ooit een succesvol zakenman was in IJsland met vrouw en kinderen en al het huiselijke geluk wat daar bij hoort. Omdat hij zijn hoofdstukken afwisselend in het heden en, via de brieven, in het verleden laat afspelen, bouwt Olafsson aan twee spanningsbogen tegelijk. Want twee vragen houden de lezer aan de pagina’s gekluisterd: Waarom verliet Christian destijds vrouw en kinderen? En overleeft hij de crisis in huize Hearst, nu het imperium - we schrijven eind jaren dertig - op instorten staat en Hearsts minnares, filmactrice Marion Davies, zich van drankgelag naar zelfmoordpoging spoedt? Het verhaal van de butler is een tragisch verhaal. Een verhaal over hartstocht en passie, over schuldgevoelens, maar ook over ongrijpbare, zelfs onbegrijpelijke verlangens. De nacht in speelt zich af in een tijd die ver achter ons ligt, maar de roman is modern van snit. Olafssons stijl is dan eens lyrisch, dan weer koel observerend. En al zit hij zelf zo dicht op de huid van zijn personage, hij laat je als lezer geheel vrij in de keuze van je compassie. Of je nu met Christian meeleeft of met de mensen die hij in verdriet achterlaat, Olafssons roman laat je niet onberoerd. Een klein meesterwerk, ja, misschien wel. Olaf Olafsson, De nacht in, Nijgh & Van Ditmar, 256 blz, 17,50 euro.
|
Olaf Olafsson De nacht in
Fragment
Olaf Olafsson |
