In bed met je oudere ik

Door GEURT FRANZEN

Tijdreizen lijkt mooier dan het is. Terug naar het verleden heeft wel wat, vooropgesteld dat je de bestemmingen zelf mocht kiezen. Totdat een ander ontdekt dat je uit de toekomst komt en je met onplezierige vragen zal bestoken:  Wanneer ga ik dood? Om nog maar te zwijgen van reizen in de toekomst. De spanning is er daarna af, zeker als je je eigen dood hebt aanschouwd.

Henry DeTamble reist wel in de tijd. Onvrijwillig. Hij zit gevangen in De vrouw van de tijdreiziger, van de Amerikaanse debutante Audrey Niffenegger. Wanneer Henry, een eerbare bibliothecaris, in de stress raakt, verdwijnt hij, om vervolgens poedelnaakt op te duiken op een ander moment in zijn verleden of heden. Dat brengt de nodige problemen met zich mee. Henry komt terecht op de gekste plaatsen en moet soms vechten voor een boterham en een paar schoenen.

Er is één plek waar hij vaak naar terugkeert en dat is een groene weide nabij het huis van Clare. Zij wordt zijn latere echtgenote en dat weet ze. Als oudere kerel verschijnt hij keer op keer bij het meisje, dat haar lot bijna niet kan afwachten want ze is smoorverliefd.

Tijd is moeilijk te bevatten en als je ermee speelt, zoals Niffenegger doet, wordt het er niet gemakkelijk op. De chronologie is losgelaten en de lezer moet scherp blijven om het verhaal te kunnen blijven volgen. Voorafgaand aan elk hoofdstuk wordt wel vermeld hoe oud Clare en Henry op dat moment zijn. Maar soms komt Henry twee keer voor: als zijn ik uit het heden en als zijn ik uit de toekomst. Verwarrend, maar het leidt tot grappige situaties. Zo belandt hij in de slaapkamer waar zijn oudere ik en Clare in bed liggen. Hij verleidt zijn vrouw, terwijl zijn oudere ik rustig doorslaapt.

De vrouw van de tijdreiziger is een liefdesgeschiedenis in een science-fictionjasje. Een moderne versie van H.G. Wells’ Timemachine, maar minder spannend en veel wijdlopiger. Op een gegeven moment heb je het wel gehad, met al die tijdreisjes.  Het had allemaal veel korter gekund. Niffenegger had dan nog nog voldoende ruimte gehad om te bewijzen dat ze heel onderhoudend kan schrijven.

Audrey Niffenegger, De vrouw van de tijdreiziger, Arena, vert. Jeannet Dekker, 512 blz, 22,50 euro.

[uit De Gelderlander van 27 mei 2004)

Audrey Niffenegger

 De vrouw van de tijdreiziger

Fragment uit 

De vrouw van de tijdreiziger

Audrey Niffenegger

H.G. Wells

The Time Machine (klik op de foto)