De vervangbare echtgenoot; voer voor antropologen

eric mccormack  de onbekende echtgenoot 

 

Door GEURT FRANZEN

Als Rachel de deur openmaakt om haar man Rowland te verwelkomen, staat daar een vreemdeling. “Ik ben uw echtgenoot”, zegt hij. Als ze van de schrik bekomen is, stuurt ze hem weg. Maar hij is nog niet bij het tuinhekje, of ze heeft zich al bedacht. “Komt u binnen,” zegt ze. Van haar echte man hoort ze vervolgens niets meer, maar het laat haar koud: ze is gelukkig met haar nieuwe Rowland. 

Deze bizarre persoonsverwisseling vormt de intrigerende introductie tot de roman De onbekende echtgenoot van de Schots/Canadese schrijver Eric McCormack. Een verhaal dat opent als een wat ongemakkelijke liefdesgeschiedenis, zich vervolgens ontrolt als een spannende, hier en daar wat al te vet aangezette avonturenroman en ten slotte eindigt met een onverwachte ontknoping die alle losse eindjes weer naadloos aaneensmeedt. Geen meesterwerk, wel een aangename staalkaart van vertelkunst.

McCormack, begiftigd met een rijke fantasie, voert verschillende vertellers ten tonele die met zich verve van hun taak kwijten. Die van het eerste plan is een Canadese schrijver die een nieuw huis betrekt waar hij in alle rust aan zijn nieuwe roman wil werken. Hij wordt goede maatjes met zijn buurman, Thomas Vanderlinden, een wetenschapper op leeftijd die al snel na hun kennismaking in het ziekenhuis belandt. Hij is stervende en besluit zijn levensverhaal op te biechten aan de jonge schrijver. Thomas’ verhaal is meer dan zijn eigen levensgeschiedenis. Het is vooral het verhaal van zijn moeder, Rachel, die een vreemde echtgenoot in haar bed noodde, het verhaal van de officiële echtgenoot, Rowland, en het verhaal van haar onechte echtgenoot, Rowland de tweede.

De lezer hoeft zich niet te vervelen. De vraag die tot vlak voor het einde onbeantwoord blijft – waarom die door beide echtelieden gesteunde persoonsverwisseling? – blijft zeuren in je achterhoofd en ondertussen word je vermaakt met spannende avonturen. De lezer wordt meegevoerd door spelonken in de Andes en door mijnschachten in Schotland die op instorten staan en lift mee op een schip vol exotische dieren dat vergaat als gevolg van een vulkanische uitbarsting midden op de oceaan. Vooral de avonturen van Rowland zijn om van te smullen. Hij is een antropoloog die zich in zijn beginjaren met zijn aantekeningenboekje van het ene exotische volk naar het andere spoedt. Hij vertelt over de Guinese worm (een pier van zestig centimeter die in het lichaam van een mens groeit en af en toe zijn kopje door de huid naar buiten steekt), over barbaarse vastenpraktijken, over mannen die worden vastgebonden en met honing ingesmeerd en vervolgens worden blootgesteld aan het gif van duizenden wespen. De antropoloog vertelt zijn verhalen aan Thomas nadat die hem op verzoek van zijn moeder heeft opgespoord op een eiland in de Stille Oceaan. Een ding wordt langzaam duidelijk: Rowland is te veel geobsedeerd door zijn vak om zich aan een vrouw als Rachel te koppelen en hij heeft een flink aandeel in de persoonswisseling.

De onbekende echtgenoot is moeilijk te classificeren. Misschien moet je het een mengeling noemen van liefdesgeschiedenis, avonturenroman en etnografisch verslag. En dan blijken die genres wat gekunsteld met elkaar verbonden. McCormack heeft een ongebreidelde fantasie, maar zijn stilistische vermogens zijn beperkt. Op een gegeven moment ben je de avonturen wel een beetje zat; hoe spannend ook geschreven, ze houden de ontknoping te lang tegen.

Eric McCormack, De onbekende echtgenoot, vert. Paul Syrier, Querido, 277 blz, 17,50 euro.

(De Gelderlander, 14 oktober 2004)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Eric McCormack

 De onbekende echtgenoo


Fragment 

 


 

Eric McCormack

Foto: Ron Hewson


Interview