|
Geen detective, gewoon een gek Duits boek
GEORG KLEIN BARBAR ROSA
Door GEURT FRANZEN Lezen in dit boek is wandelen door bordkartonnen coulissen. Verdwalen ook, in een verlaten filmstudio waar zojuist een vijftigerjaren comic met echte personages is opgenomen. Loop onbekommerd door, er is andere geen uitweg dan die van de laatste pagina. Georg Klein is de naam. Duitser. Schrijver met een late roeping, auteur van twee boeken: Libidissi (1998) en het nu vertaalde Barbar Rosa. Alsof het niks is, direct na het uitkomen bekroond met de Ingeborg Bachmannprijs. Moeizaam is dit lezen. Meneer Klein is een woordkunstenaar die zorgvuldig componeert en geen concessies doet aan – inderdaad: arbitraire - eisen als dat leesbare brokken ook hapklaar moeten zijn. Kauwen is beter voor de vertering. Het levert in ieder geval mooie beelden op: “Ik liep onder het oude spoorviaduct dat hier op plompe stelten afbuigt naar het oosten. Twee treinen namen elkaar de maat (…)” Maar ook nauwelijks door te slikken hompen als deze: “De logica van een opdracht zit als een skelet verborgen in het vlees van het verloop ervan.” Waar gaat het om in Barbar Rosa? Om de ex-verslaafde Mühler, die in leven wordt gehouden door een mecenassiaans type dat steeds als Mühlers bankrekening naar rood neigt, een goedbetaalde opdracht faxt. Rare opdrachten in detectivesfeer. Dit keer moet Mühler een geldtransportwagen terugvinden dat met personeel en inhoud verdwenen is. Een detective, denkt u nu. Maar dat is enkel de vorm. Inderdaad is de zoektocht van ons bibberend, aan een onduidelijke allergie lijdend personage, de ruggengraat van deze roman. In dit taaloerwoud is de detectivefan echter snel de weg kwijt. Niet om de intrige, niet om de spanning is het de schrijver te doen, maar om het oproepen van bizarre beelden, om het verwijzen naar mythen en oude legenden (Barbarossa), om iets van de Duitse contemporaine geschiedenis in een literair kader te persen. Niet voor niets is Berlijn de stad waarin Mühler zich moeizaam staande houdt. Zelfs zonder de kale woorden weten we dat Mühler het over het nazidom heeft in zinnen als deze: “(…) moest in onze stad, die destijds de hoofdstad was van een slechts kort bestaand, maar tot op de dag van vandaag nog niet vergeten rijk, zijn ontstaan.” Op het hoogtepunt van het boek aanbeland, zo op tweederde, ontdekken we dat onze Mühler zo’n beetje de enige van alle personages is die niet weet dat-ie als een marionet aan touwtjes bungelt. Zoals het een heuse crimi betaamt, vindt de speurder de geldtransportauto terug. Ook het geld is er nog, zij het niet meer helemaal in dezelfde hoedanigheid. Zoals ook de beide chauffeurs worden teruggevonden, op het oog intact, maar fysiek toch in een weinig florissante vorm. Geen onaardig boek, dit Barbar Rosa. Als je van taal houdt tenminste en van oorspronkelijke beeldspraak en van bizarre tafereeltjes waarvan je vermoedt dat ze meer voorstellen dan op het eerste gezicht lijkt. Jammer dat het bij vermoeden blijft. Nog eens lezen dan. Later. Georg Klein, Barbar Rosa, een zoektocht. Uitgeverij Ambo, 199 blz, 19,90 euro.
|
Georg Klein Barbar rosa
Fragment
Georg Klein
|
