|
De hoertjes gaan er met de protheses van door levi henriksen sneeuw valt op gevallen sneeuw
Door GEURT FRANZEN De sporen in de sneeuw zijn die van een Volvo Amazone. Glibberend en stotterend – want hij wil niet altijd starten - glijdt-ie door deze roman. Levi Henriksen (1964), een onbekende Noor, schreef dit boek met de merkwaardige titel Sneeuw valt op gevallen sneeuw. Scoorde er in eigen land een bestseller mee. Achter het stuur van deze oude, vertrouwde dame – twee decennia terug waren deze oldtimers mateloos populair, maar nu zie je ze bijna niet meer – zit Daniel Kaspersen. Dertiger. Noem hem gerust een loser. Als de lezer met hem kennismaakt, komt hij net uit de bak. Zat vast wegens drugssmokkel. Zijn geboortedorp, Skogli, kijkt hem even meewarig als wantrouwig aan. ’t Is dat zijn broer, de aardige tak van de familie, net zelfmoord heeft gepleegd en er verder niemand is om de man op te vangen. Anders waren ze hem liever kwijt dan rijk. Levi Henriksen had als schrijver van korte verhalen in Noorwegen al een goede reputatie opgebouwd voordat hij twee jaar geleden deze succesvolle debuutroman publiceerde. Hij is zelf afkomstig uit het gebied waarin hij zijn roman situeert. Het is een hoekje in het zuidoosten van Noorwegen dat tegen de Zweedse grens aanschurkt. Het verhaal voltrekt zich in een korte tijdspanne. Het zijn de weken rondom de jaarwisseling, waarin feestelijkheden als Kerstmis en Oudejaarsavond dankbare structuurelementen zijn. Wil je de treurnis en verlatenheid van een eenzame hoofdpersoon volledig uitbuiten, dan beschrijf je hoe hij zijn tijd in onrust en ledigheid verbeidt terwijl de lui om hem heen zich wentelen in de kneuterige voorbereidingen van de gezelligste dagen van het jaar. Succes verzekerd. En Henriksen is ook niet te beroerd om dat effect met gevoel voor pathetiek flink te vergroten. Hij gooit er een scène tegenaan die zijn gelijke nauwelijks kent. In Nederland las je zoiets in de jaren zestig nog wel, in verhalen van Wolkers of in Heeresma’s Een dagje naar het strand. Henriksen stuurt zijn hoofdpersoon op kerstavond naar het tehuis waar zijn oom zit te verpieteren; de zeventiger moet zijn benen missen na een amoureus avontuur dat slecht afliep, namelijk op de rand van een perron waar zojuist de sneltrein voorbijraasde. De twee steken de grens over en brengen avond en nacht door in een verlopen stationshotelletje in Zweden. Twee goedkope hoertjes vormen hun gezelschap. Zie ze daar zitten, als enige gasten in het restaurant. Oom pingelt een Elvisliedje op de mandoline, met op zijn schoot een zwaar opgemaakte Aziatische lichtekooi, terwijl neeflief zo dronken als een tor samen met het andere meisje over de dansvloer schuifelt. En dan vertrekt het zielige zootje naar boven om de avond in stijl af te ronden: “Haar handen roken naar huishoudhandschoenen toen ze hem hielp het condoom aan te doen.” Als de kerels aan hun gerief zijn gekomen en in slaap vallen, verdwijnen de hoertjes, met medeneming van een portemonnee en de beenprotheses van oom. Sneeuw valt op gevallen sneeuw is in feite de weergave van een rouwproces. Daniel treurt om de onverwachte dood van zijn broer en eigenlijk om veel meer. Hij weet geen raad met zijn afkomst, met de moeilijke relatie die hij met zijn vader, een predikant, had. En hij worstelt met universele vragen waarvan de belangrijkste is: waar hoor ik thuis? De Volvo biedt troost. In de auto slibbert Daniel door de sneeuw in en rondom het dorp en de plekjes van vroeger waar hij bij stilstaat, brengen troost. En verandering. Zo wordt Sneeuw valt op gevallen sneeuw een vertraagde ontwikkelingsroman. Om zijn lezer op de laatste bladzijde te krijgen, heeft Henriksen een spanningsboog geconstrueerd. Daniel wordt van een roofoverval beschuldigd en er komen vraagtekens over de zelfmoord van zijn broer. Die spanning heeft wel enige werkingskracht, maar het wringt toch een beetje met de psychologische intrige van het verhaal. Beide, het thrillerelement en de vraag of Daniel in het reine komt met zijn verleden, vechten om de aandacht. Geen van beide is sterk genoeg uitgewerkt en daardoor mist de roman de eenheid die zo hard nodig is. Het plot van de thriller maakt uiteindelijk weinig indruk en Daniels Werdegang levert ten slotte een al te voorspelbaar, sentimenteel happy end op. Blijft over: een lekker leesboek, dat helaas niet al te lang beklijft. Levi Henriksen, Sneeuw valt op gevallen sneeuw, vertaald door Annemarie Smit, Balans, 286 blz, € 19,50.
|
Levi Henriksen Sneeuw valt op gevallen sneeuw
Fragment
Levi Henriksen foto: Christian Algrin
|
