De tranen in de muesli

G.D. GEARINO DE GENADESLAG

Door GEURT FRANZEN

Voordat de Amerikaan G.D. Gearino zich tot de literatuur bekende, was hij journalist. Eentje die zijn stiel verstond. Het bewijs daarvoor levert hij met zijn tweede roman Counting Coup, onlangs in Nederland verschenen als De Genadeslag. Hoe aardig Gearino's roman ook is, het is niet zijn literaire, maar zijn journalistieke stijl die de meeste waardering afdwingt.

De Genadeslag speelt zich af in het journalistieke wereldje. Gearino voert een journalist ten tonele, Tad Beckman, die columns schrijft. Scherpe, prikkelende columns. Zoals ze behoren te zijn, met alle ingrediënten die je mag verwachten: ironie, zelfspot,  nauwkeurige observatie, overdrijving. Gearino laat enkele hoofdstukken beginnen met zo'n columns en het moet gezegd: ze zijn jaloersmakend goed. Ze hebben op de lezer van de roman het effect wat ze volgens Tad Beckman op de lezer van zijn krant moeten sorteren: "Ik neem ongeveer 750 woorden en schik ze op de een of andere manier zo dat ik zeker weet dat ik u in mijn zak heb als u aan het eind gekomen bent. Op sommige ochtenden laat ik u gniffelen, op andere zorg ik ervoor dat u woedend wordt en op weer andere zorg ik ervoor dat de tranen in uw muesli vallen."

Zoals veel van zijn collega's put Beckman voor zijn columns uit het actuele nieuwsaanbod. Maar hij doet iets meer. Hij duikt dieper in het nieuws, haalt er dingen uit die zijn collega-nieuwsjagers hebben laten liggen, doet aan uitgebreide onderzoeksjournalistiek wanneer nodig. En aangezien hij als columnist minder gebonden is aan allerlei regels die het ambacht zijn betrouwbare kader moeten geven, verkeert hij in een luxe positie: hij kan het objectieve nieuws met zijn subjectieve mening vermengen.

Zoals iedereen die zijn vak te lang uitoefent, wordt ook Beckman slachtoffer van sleur en desinteresse. Dus als hij op een dag een radeloze vrouw aan de lijn krijgt die de hulp van de columnist inroept omdat haar man haar met geweld dreigt, laat Tad zijn voeten op de rand van zijn bureau liggen en scheept haar af. Als enkele dagen later op een caravanpark een vrouw op gruwelijke wijze door haar echtgenoot om het leven wordt gebracht, weet Tad dat hij heeft verzaakt. Hij neemt ontslag.

Gearino rolt vervolgens twee verhaallijnen uit: die van Beckman's jeugd, gedomineerd door een strenge grootvader en een labiele moeder, en die van Beckman's verhouding met een mysterieuze vrouw in Florida, waar de journalist naar toe is gevlucht. Gearino spint een ingenieuze intrige waarin hij Beckman in een val laat lopen die de lezer allang heeft zien aankomen. Maar daar waar Gearino de twee lijnen laat samenkomen, toont hij zich niet op zijn sterkst. De plot is te gekunsteld, té bedacht om het tot dan zo realistisch vertelde aangrijpende verhaal een geloofwaardig einde te geven. Gearino probeert het wel, maar er vallen uiteindelijk geen tranen in de muesli.

Laat dat geen beletsel vormen om De Genadeslag ter hand te nemen. De roman geeft in de marge van de intrige een treffend en kritisch beeld van de macht van de pers. En Gearino is een genot om te lezen, ook daar waar hij niet de columnist uithangt. Schrijven kan hij, nu nog een goede plot verzinnen.

G.D. Gearino, De Genadeslag, De Geus, 222 blz, f34,90.

G.D. Gearino

 De genadeslag